De Bosbeskapel

Behorend bij de Protestantse gemeente Den Haag - Zuidwest

Home

Ontmoeten

Pastoraat in de aanbieding

www.pastoralediensten.nl vanaf 3 oktober 2010 op internet

Met het oplaten van ballonnen door de kinderen van de basisschool de Eshof in Den Haag is www.pastoralediensten.nl de lucht in gegaan.
Dit is de start van het initiatief van een team van Haagse pastores, verbonden aan de Protestantse Gemeente, die hun pastorale deskundigheid en expertise in willen zetten ten dienste van hen "voor wie geloof op de ťťn of andere wijze wel belangrijk is, maar die geen lid (meer) zijn van een kerk." Deze diensten zijn niet gratis. De vergoedingen komen ten goede aan de Protestantse Gemeente van Den Haag.
Op www.pastoralediensten.nl kunt u zien, wat zij in de aanbieding hebben.

Bij het van start gaan van dit initiatief is onderstaand persbericht afgegeven met een verklaring waarin de initiatiefnemers ingaan op de principiŽle aspecten van dit initiatief.



Persbericht

Dominees gaan voor zich zelf beginnen.
Het marktdenken heeft ook dominees bevangen en dus gaan ze commercieel werken. Ons initiatief om pastorale diensten aan te bieden aan hen voor wie geloven op de een of andere wijze wel belangrijk is, maar die zich niet (meer) betrokken voelen bij een kerkelijke gemeenschap, riep primair deze commerciŽle suggestie op. Dat lag natuurlijk voor de hand. We gaan immers vergoedingen vragen voor onze diensten en dat is in de kerk niet gebruikelijk. En wie zijn diensten aanbiedt aan deze doelgroep, dus buiten de grenzen van de kerken actief wil zijn, roept alleen daarmee al de associatie op zichzelf los te maken van de kerkelijke kaders. We geven ook nergens aan dat we graag de mensen op wie we ons richten, weer willen betrekken bij de kerkelijke gemeenschap.

Toch is dit commerciŽle motief een misverstand, een hardnekkig misverstand zoals uit de reacties blijkt. Wij gaan niet voor onszelf beginnen, denken niet een financieel aantrekkelijk gat in de markt ontdekt te hebben, waar we zelf beter van worden. Zo commercieel denken we niet. Wij zijn allen als predikant verbonden aan de Protestantse Gemeente van Den Haag (PGG) en dat willen we weten ook. Dat houdt dus in dat de verdiensten ten goede komen aan de PGG. En als dit initiatief goed aanslaat, hopen we dat daarmee een deel van een predikantsplaats kan worden bekostigd.

Maar onze zorg is niet primair een financiŽle, maar een pastorale. We beseffen dat voor veel mensen geloof belangrijk is zonder dat dit blijkt in kerkelijke betrokkenheid. Die hebben wij iets te bieden. We hebben een pastorale deskundigheid en expertise, die we nu vooral binnenkerkelijk inzetten. Waarom niet veel breder? Zeker nu steeds minder mensen de kerken bezoeken. Teruggang in kerkbezoek betekent niet dat religie en spiritualiteit in betekenis afnemen. Het tegendeel blijkt het geval te zijn. Godsdienst is terug van weggeweest, lijkt het. Om een voorbeeld te geven: In de drie uitzendingen van Pauw en Wittteman die ik de afgelopen week zag, was geloof een item. Het is ook onze eigen ervaring dat we voor religieuze onderwerpen meer gehoor vinden dan dertig jaar geleden. We weten ook allemaal hoe deze belangstelling voor spiritualiteit breed uitwaaiert, maar aan de traditionele kerken goeddeels voorbij lijkt te gaan. Heeft dat wellicht ook met de organisatievorm van de kerk te maken? Is de kerk ondanks alle accent op openheid toch nog een wereld op zichzelf?

Er verandert natuurlijk heel veel in onze samenleving. Met name het individualisme en het belang dat mensen hechten aan hun autonomie en vrijheid, hebben consequenties voor de kerkelijke gemeenschap, en niet alleen voor de kerken. Ook politieke partijen, vakbonden, omroepverenigingen kampen met de gevolgen hiervan en hebben dus te maken met vermindering in ledenaantallen. De huidige kerkelijke organisatie is gebaseerd op het verenigingsmodel. Dat gaat uit van leden die bewust voor de kerk kiezen, op jonge leeftijd belijdenis doen en normaal gesproken hun leven lang met de kerk verbonden blijven. Ze betalen hun vrijwillige kerkelijke bijdrage en de kerk kan daar normaal gesproken voor jaren op blijven rekenen. Op deze veronderstelling is de organisatie gebaseerd. Het is niet te verwachten, dat dit model in onze samenleving waarin flexibiliteit zo'n grote rol speelt, ongestoord kan blijven functioneren. Mensen gaan in hun werk dikwijls kortlopende contracten aan en binden zich niet zo makkelijk levenslang. Ze participeren in verschillende levenssferen naast elkaar. Prof. Dr. Hijme Stoffels van de VU schrijft dan ook: "Het verenigingsmodel met zijn veronderstelling van massale participatie heeft wellicht zijn beste tijd gehad." Maar dit model vormt nu precies de basis van de huidige pastorale organisatie van de kerken, die gericht is op de eigen leden, en dus op steeds minder en steeds oudere mensen.

Wachten we eenvoudig af hoe deze ontwikkeling verder gaat? Of maken we een omslag in ons denken en bieden we de pastorale deskundigheid en expertise waarover we als pastores beschikken aan hen aan voor wie geloven op de ťťn of andere manier belangrijk is maar die zich niet meer betrokken voelen bij een kerkelijke gemeenschap? Die vraag hebben we ons als predikantenteam van de PGG in Den Haag serieus gesteld. Een folder met een aanbod van een pastoraal abonnement zette ons aan het denken. Die zorgde eerst voor een lacherige reactie. Maar dat duurde niet lang. We realiseerden ons dat hier een uitdaging lag. Moeten we niet de markt op, de publiciteit zoeken, folders verspreiden en advertenties zetten en een pastoraal aanbod op internet doen? Een initiatief was geboren. Twee jaar lang hebben we aan de ontwikkeling van dit concept gewerkt.

Het is duidelijk dat hier principiŽle vragen aan de orde zijn. Om er maar ťťn te noemen: Kunnen dominees zo vraaggericht, cliŽntgericht werken? Wordt pastorale diensten dan een winkel in religieuze producten, leverancier van rituelen, die mensen tegen vergoeding afnemen? Wordt het dan niet gauw: U vraagt, wij draaien, als u maar betaalt? Wordt pastoraat zo niet een vorm van naar de mond praten? Er bestaat toch ook nog zoiets als eigen identiteit. Die geven we op onze website duidelijk aan. "Wij werken vanuit de overtuiging dat de christelijke traditie een bron van geestkracht en levenswijsheid is." staat op de homepage. Om in het beeld van de winkel te blijven; We hebben niet alles te koop. Ons assortiment draagt een christelijk stempel. We richten ons dus op mensen voor wie op zoek zijn naar wat de christelijke traditie hen misschien te bieden heeft. En dat kan volgens ons veel zijn. Pastoraal praten we mensen niet naar de mond. De kunst van pastoraat is natuurlijk wel goed te luisteren en met mensen mee te denken, hen zelf aan het woord te laten komen. We hebben geen kant en klaar aanbod, en ook geen pasklare antwoorden. Mensen hebben een grote eigen inbreng. Dat vraagt de nodige creativiteit en flexibiliteit maar dat levert in de praktijk verrassende uitkomsten op. Zo werken we trouwens binnen onze gemeenten al jaren.

Wilt u dan niet dat mensen lid van de kerk worden? vroeg een verbaasde journalist mij. Natuurlijk wel en de kerkelijke gemeenschap heeft volgens mij veel waardevols te bieden. Maar ik ben realist genoeg om te zien, dat steeds minder mensen zich binden aan een kerk. Kerkbezoek heeft iets gekregen van theaterbezoek. Je gaat zo af en toe eens naar de kerk. Soms spreekt het aanbod van lezingen en gespreksgroepen je aan en dan doe je mee. En daar wil je ook best voor betalen. Je kunt niet zonder geloof, niet zonder de taal van het geloof, realiseer je jezelf op belangrijke levensmomenten. Zo is de band met een kerk voor sommigen een losvaste geworden. Maar dat betekent niet, dat voor hen geloof niet belangrijk is, zelfs van wezenlijk belang. Er zijn velen die nooit in een kerk komen, maar iedere zondagmorgen naar Ds. Arie van der Veer luisteren. En jonge mensen die trouwen, realiseren zich hoe veel waarde ze hechten aan een trouwdienst, omdat ze hun liefde beleven als iets van God. En mensen lopen altijd weer tegen levensvragen aan, die om een religieuze taal vragen. De kerk moet er iets op vinden om deze mensen opnieuw te bereiken. Dat is de reden voor dit initiatief van www.pastoralediensten.nl